Men hat de wyn net yn ‘e mouwe

Het is 12 mei 1983. Ik vaar, als beginnend zeilinstructeur, met vier cursisten op de Terkaplester poelen bij het Sneekermeer. Een mooie instructiedag, strakblauwe hemel met een matig Zuidenwindje. Rond twee uur krimpt de wind en valt er een soort zondagsochtendstilte over het meer. Er klopt iets niet, maar ik kan het niet duiden. Intuïtief geef ik de cursisten een opdracht die ons terug brengt naar het Jentjemeer.
Op het moment dat we de Jurgensloot invaren wordt een nog flauwe windvlaag uit het niets gevolgd door zeer krachtige windvlagen. Onder vol tuig weet ik niets beter te verzinnen dan met een enorme opschieter tot de kiel het weiland op te schuiven. Zeilen naar beneden en een volledige storm raast korte tijd over ons heen. Boten op het meer slaan om en achteraf blijkt de “kanaalrat” enorme ravage te hebben aangericht in watersportend Nederland.
De weerkaarten in die tijd waren nog niet zo fijnmazig als nu. En de snel uitdiepende depressie in het kanaal was, tot kort tevoren, op geen weerkaart te zien.
Vanaf dat moment is mijn interesse in alles wat met weer te maken heeft alleen maar aangewakkerd, op zee en later ook in allerlei landsituaties als buitensporter.
2018. Met mijn rug sta ik naar de Zuidwestenwind, die al stevig doorzet. Boven de lage bewolking zie ik op 10 km hoogte de cirrusbewolking in fijne slierten vanuit het Noordwesten aan komen drijven.
Het is weer eens zo’n ochtend dat de ene na de andere zware wolkenpartij over het schip jaagt, afgewisseld door een felle lage zon die de schaduwen van de lage en middelhoge cumulus verdiept en de ijle cirrusveren witter dan wit tekent in blauw. De regels van de “ crosswinds” geven inzicht in veranderende dan wel stabiele weerssituaties. Als de benedenwind haaks staat op de bovenwind zal de weerssituatie veranderen.

Kennis van het weer is een noodzakelijke voorwaarde voor elke watersporter, wadloopgids en buitensporter. Weerkaarten en wolkenbeelden in combinatie met barometer, temperatuurmeter en vochtigheidsmeter geven veel informatie over de actuele en lokale weerssituatie.
Omdat het weer geen toestand is maar een gebeurtenis zijn regelmatige observatie en vastlegging een must. En wat is er nu mooier dan in een vaarvakantie, met een paar goede weerboeken aan boord, elke dag een betere weerman of vrouw te worden.
Meer informatie over depressies, straalstroom, sites en weerboeken op: www.nautisch-instituut-noord-nederland.nl

John Coenders